Beschrijving
|
Boerderijnaam |
NORDE |
|
Huidig adres |
Hengeloseweg 2, 4 |
|
Wijk |
Delden (laatste wijkadressen B 2, 3) |
|
Oudste vermelding |
1476: Nijeland opte Noorde stroo (1) |
|
Oude benamingen |
1487: Norderhorst (2) 1500: Nije lant op ’t Norden stroet (1) 1614: Nijlandt (2) 1655: Egbert op het Norde (3, 4) 1646: Reynt Smeynx hofstede (5) 1737, 1742: ’t Winkel (6) 1787: het plaatsje Reind Smeenks hofstede of het Norde genaamd, met hof, hofland en twee stukken bouwland op het Norden (7, 8) 1802: Reint Smeenks hofstede of ’t Norde in Delden) (7) |
|
Betekenis naam |
Toponiem, mogelijk betekenend: a) '(ten) noorden' (< Middelnl. nort of norden, vgl. norteke ‘Noordwijk’), d.w.z. de noordelijkste boerderij in een bepaald gebied (9, 10, 11) b) ‘(plek met) knoestige bomen of boomstronken’ (< *nor-ithi) (11) c) ‘n-o(o)rt of ’n o(o)rd: ‘uiterste punt van iets, rand, hoek, stuk land, spitse landtong’ (12), in dit geval de kamp in de noord(oost)elijkste kamp van Delden, getuige ook het lage perceelnummer H 5 Of (minder waarschijnlijk) een persoonsnaam: vgl. Oudduits Nordo, Nor(d)t of Nort(h)e (13) |
|
Andere vermeldingen |
Nordeman (14) Nodde (4) de Boomkweker (14). Harmanus Rossel (1818 >) was boomkweker |
|
Verpondingskohieren |
1646: Gerrit Smeijnck (5), Reijnt Smeijnckx hoffstede en twee stucken op ‘t Norden |
|
Leenaktenboeken |
|
|
Kadaster 1832 |
Sectie H nr. 5 |
|
Bouwjaar |
< 1825 (zie kaartje) (15) |
|
Verbouwing |
1881, 1920 (keuken en slaapkamer met plat dak aangebouwd), 1929 (na brand burgerwoning gebouwd op de oude fundamenten van de boerderij, gedeelte met plat dak gehandhaafd), 1976 (17, 18, 19) |
|
Type boerderij |
Hallenhuis (oorspronkelijk) |
|
Monument |
|
|
Eigenaren |
1617: Reint op Smeinck x Marie Sloemers (2), hofstede Nijland < 1641: dochter Hendersken en kinderen, wed. Peter Hamminck (2) 1641: oom Gerrit Janssen Smeijnck (broer van Reint) x Gerbrich Derxen (2), hofstede Nijland 1646: Reint op Smeinck’s broer Gerrit Smeijnck (5), Reynt Smeynckx hoffstede 1667: neef Gerhardt Goycker (2), erve en goed Norden 1685: Aleijda Ridders wed. Gerhardt Goijkers (2), goed het Norden 1722: kleinzoon Hendrik Jan Goiker (2), land op het Norden met daarop een huis 1730: zuster Beatrix Goicker x Herman Hasebroek (2), erve Norde 1762: Jan Hendrik Brass x Isabelle Geertruijt Ravenschot (2), Reijnt Smeincks hofstede 1781: zoon Gerhard Diderik Brass (2), Reind Smeinks hofstede of het Norden 1803: Hendrik Stroman (2, 18), Norde of Reint Smeinks goed < 1832 (1818?): Harmanus Rossel x Driesken Mispelkamp (15) 1869: zoon Harmanus Rossel x Jenneken Wissels (19) 1882: dochter Derkje Rossel e.c. 1905: Antonie Regelink (15) 1907: Alexander Adolf Edward Johan Reinout Brantsen (15) 1907: Jan Bielderman (x Lammerdina Brandenbarg) (15) 1929: zoon Hendrik Jan Bielderman (x Aaltje Nijhuis) (15) 1937: Jan Willem Albers (x Johanna Hendrika Catharina Wansink) (15) |
|
Bewoners |
1500: Nije lant op ’t Norden stroet dar Henrich Smeinck wont (1) 1640: Egbert (Peters Hammink) op ’t Norde x Hendersken 1659: wedr. Egbert op het Norde 2x Willemken Havelincks 1684: zoon Norden Phlips of Philips Egbers op Norde 1717: zoon Hermen Philipsen op het Norden 1x Jenneken Willemsen, 2x Janna Jansen ca. 1737: Henr. Schothorst op Norde of Winkel in Delden (6) 1742: Henrica Meijerink, weduwe van Jan van Til (6, a) 1754: Berend Waenders Regelink/Nordeman x Janna Jansen 1788: zoon Garrit Jan Nordeman x Reintjen Memelink 1818: Harmanus Rossel x Driesken Mispelkamp 1866: zoon Harmanus Rossel x Jenneken Wissels 1881: wed. Jenneken Wissels x Hendrik Jan van der Horst 1882: wedr. Hendrik Jan van der Horst 1883: wedr. Hendrik Jan van der Horst 2x Willemina Borgman 1883: wedr. Hendrik Jan van der Horst 1885: wedr. Hendrik Jan van der Horst 3x Johanna Harmina Uenk 1893: Hendrik Hengeveld x Antjen Halterdijk 1904: Derkjen Nijhoff, wed. Nijenhuis 1906: Jan Bielderman x Lammerdina Brandenbarg 1929: zoon Hendrik Jan Bielderman x Aaltje Nijhuis |
|
Bijzonderheden omgeving |
< 1929: De oude boerderij stond parallel aan de Hengeloseweg, met de voorkant richting Hengelo, zie plattegrond bouwtekening-1929 (15, ill. 6) |
|
Bronnen |
1) GA: Graven en Hertogen van Gelre, Graven van Zutphen. Rekening van ontvangst van een schatting in het kerspel Vorden, en van uitgaven, 1476 en ca. 1500. Toeg.nr. 001, inv.nrs. 1036, 1037 (transcr. Ben Wullink, www.vordensverleden.nl) 2) RAZ: Archief van het Scholtambt Zutphen (1462-1811). Toeg. nr. 0338, inv.nrs. 041, 225, 226, 229, 233, 234, 235, 236, 237, 240, 247, 252 (transcr. Ben Wullink), 253 (transcr. Marian Kruijt) 3) GA: Huis Vorden. Toeg.nr. 0438, inv.nr. 44 4) Doop-, Trouw- en Begraafregisters van Vorden 5) GA: Staten van het Kwartier van Zutphen en hun Gedeputeerden. Toeg.nr. 0005, inv.nr. 398 (transcr. Ben Wullink) 6) Archief van het Scholtambt Zutphen (1462-1811). Toeg.nr. 0338, inv.nr. 107 (transcr. Wilma Groot Enzerink) 7) GA: Familie Gallée. Toeg.nr. 0459, inv.nrs. 6, 13B 8) GA: Marken en maalschappen. Mark van Vorden. Toeg.nr. 0366, inv.nr. 839 9) J. Verdam, 1956. Middelnederlandsch Handwoordenboek 10) W.J.J. Pijnenburg & J.J. van der Voort van der Kleij, 1984. Woordenboek Middelnederlands 11) J.C. ter Laak, 2005. De taal van het landschap. Pilotproject Toponiemen in de Berkelstreek. Een verkennend onderzoek naar de bruikbaarheid van geografische namen voor het reconstrueren van de geschiedenis van het Oost-Nederlandse landschap 12) Loes H. Maas en A.H.G. Schaars (red.), 2009. Boerderij- en veldnamen in Steenderen 13) J.K. Brechenmacher, 1963. Etymologisches Wörterbuch der Deutschen Familiennamen 14) Grietje Dijkhuizen, Uitbreiding Kadastrale Atlas 1832 Vorden 15) GA: Digilegger (Kadaster) 16) ECAL: Gemeentebestuur Vorden. Bouwvergunningen. Toeg.nr. 1523, inv.nrs. 410, 411, en toeg.nr. 1529, inv.nr. 2523 17) Fam. Bloemendaal, pers.comm. 18) GA: Huis Verwolde. Toeg.nr. 0556, inv.nr. 1220 19) ECAL: Notarissen in de gemeente Bronckhorst. Toeg.nr. 3011, inv.nr. 214 20) https://hisgis.nl/kaartviewer/Gelderland/Vorden |
|
Bijzondere documenten |
|
|
Opgesteld door |
©2025 Joke Bouwmeester-Tjoonk en Gerda Rossel |
|
Laatst bijgewerkt |
29-09-2025 |
|
Overige bijzonderheden |
a) Henrica Meijerink de weduwe Jan van Til, geassisteerd door haar vader Peter Meijerink, erkent een pachtschuld te hebben aan Harmen Hasebroeck jr. Het betreft ’t erve Winkel in Vorden. Ze kan onmogelijk de volledige schuld afbetalen en begrijpt dat ze ’t Winkel per direct moet verlaten zodat het aan een ander verpacht kan worden |
|
Foto's |
6: (16) 7: Overlay luchtfoto en kadasterkaart-1832 (20) |