Onsteinseweg 19

Boerderijnaam

GROOT ONSTEIN

Huidig adres

Onsteinseweg 19

Wijk

Linde (laatste wijkadres E 82)

Oudste vermelding

1382: Gerit Onstedinc (1)

Oude benamingen

Onstedynck, On(t)stedinck, Un(t)stedinck

Betekenis naam

Ongeschikte plaats, onvruchtbaar stuk land (2, 3)

Andere vermeldingen

Verpondingskohieren

1646: Stockum (4), Groot end Kleijn Onsteinck

Leenaktenboeken

Kadaster 1832

Sectie F nr. 493

Bouwjaar

Verbouwing

1963, 1988, 2002 (5)

Type boerderij

Krukhuis

Monument

Eigenaren

1382: Gerit Onstedinc (1), dienstman

1401: Bartolt Onstedinch (1), opgeroepen met paard en harnas

1463: Reint Onstedinck (1)

1470: Rent Onstedinch (1)

1488: Peter Onstedinck x Griete Gertzdr ten Harler (6, a)

1492: Peter Onstedinck (7, a)

1515: (zoon) Johan Onstedinck (7, b)

1549-1563: (speculatief: zoon) Geryt Unstedinck (8), Onstedinck tho Vorden

1557: Herman Onstedynck (zoon van Gerrit Lebbinck, wonende te Emmerik) x Catharina Hoernincx, en zuster Petronelle x Jan Onstedinck op Cleyn Onstedinck (8, 9, 10), Groote Onstedinck

1557: Cornelis Anthonissoon van Steensel alias van Schoonhoven x Aluthea (Luite of Luijtgen) Roelofsdr. Straatmans (9, 11)

1571: erven C.A. van Steensel (10)

1599: Arnold en Johan van Wachtendonck (9, 10)

< 1613: Anna Salome van Holthausen wed. Arnold van Wachtendonck (9, 10)

1619: Hartger van Hasselholt genaamd Stockheim (heer van Stockum) 1x Sophia van Oldenneel ter Haer, 2x Henrica Mechteld van Hoevel (9, 10, 11, c)

1638: zoon Macharis van Hasselholt x Anna Catharina van Boinenborg van Langevelt (9, 10)

1654: Henrick Borchardszoon van Westerholt x Alithea van Scherpenseel (9, 10)

1658: zoon Conrad Gos(e)win (of Conraedt Goswijn) van Westerholt x Catharina Elisabeth van Twickel(oo) (9, 10, 11, d)

1672: Catharina Elisabeth van Twickel wed. C.G.van Westerholt, en dochter Wilhelmina Maria Margaretha van Westerholt x Joan Adolph van Raesfelt (9, 10, 11)

1700: Wilhelmina Margaretha Maria van Westerholt x Johan Adolph van Raesfelt, heer en vrouw van Oostendorp en Keppel (11)

1710: Jan Evert ten Broeck (9, 10, 11)

1714: nichtje Maria Helena ten Broeck x Adriaan Balthasar Valck (9, 10)

1730: dochter Susanne Johanna Louisa Everdina Valck x Ludolph Hendrik Borchard Silvius van Heeckeren (van Campherbeeck, Waliën, Wiersse, Kemnade en Onstein) (9, 10)

> 1735: dochter Assuera Henrietta van Heeckeren x Heilwig Derk van Lynden (9, 10)

1759: wedr. Heijlwich Derk van Lynden (9, 10, 11)

1770: Engelbertus Tiberius Haring van Harinxma thoe Heegh 1x Maria Geertruijd Louisa van Grotenhuis, 2x Maria Ursula Sophia van Oldenneel (9, 10, 11, 12)

1795: wed. Maria Ursula Sophia Haring van Harinxma thoe Heegh-van Oldenneel (9, 10)

1802: dochter Hendrica/Henrietta Arnolda Maria Lucia/Louise Haring van Harinxma thoe Heegh-van Oldenneel x koude neef Ernestus Judocus Rudolphus van Grotenhuis (9, 10, e)

1825: Theodorus van Lamsweerde (10, 13, 14)

1840: Marianna Roberta Bernardina Antonia (E.J.R.’s dochter) van Grotenhuis x Abraham Adriaan Stoop (9, 10, 13, 15)

1848: wedr Abraham Adriaan Stoop (9, 10, 13)

1852: Alexander Amandus Josephus Canisius van der Heijden 1x Anna Maria Theresia Barbara van Dorth tot Medler, 2x Theresia Josephina Maximiliana Francisca von Motzfeldt (nichtje van zijn 1e vrouw), 3x Johanna Maria van Voorst tot Voorst (achterachternichtje van zijn 1e vrouw) (9, 10, 13, f)

1879: wed. Johanna Maria van der Heijden-van Voorst tot Voorst (9, 10, 13)

1880: zoon Alexander Eduard Carel Canisius van der Heijden, en zuster Maria Josephina Ernestina Alexandrina van der Heijden (10, 13)

1934: Alexander Eduard Carel Canisius van der Heijden x Christine Maria Antonia Ferdinandine von Mengden (9, 10, 13, g)

Bewoners

1401: Herman Onstedinch (1), opgeroepen als voetruiter

1500: Gert Geltynck (6)

1533: Gerryt Unstedynck x Aelyt (h)

1545: Henrick Onstedinck (8)

1557: Hendrick Onstedinck (7, 9)

1558: Johan en Heyndrick Onstedinck (8, b)

1599: Pieter Voochtt van Weele x Tryne (9)

1602: Alydt Unstedinck (9, 16)

1637: Reijnt op Groot Onsteenck 1x Lumme, en zoon Michel Reinszoon op Groot Onsteinck x Geertje Berentsdochter op het Hagenbecke

1643: Jan op Groot Onsteinck

1665: Tonnis op Groot Ontsteinck (11, i)

1681: Gerrit (zoon van Jan) Janssen op Grote Onsteijnck x Jenneken Hoessinckvelt (11)

< 1707: Gerrit Janssen op Grote Ontsteinck (11, j)

1708: Berent Henrickszoon Knoef alias (op) Groot Onsteijn x Maria Aelbertsdochter Weverink

1730: wed. Maria Weverink (alias Groot) Groot Onsteijn x Johannes Berendszoon Leemreijse

1766: Lammert Janszoon Schuilenborg (van) Meutstege x Hendrina Hendriksdochter Maatmans, op Groot Onsteijn/Onstenk

1798: Antonij Bos x Aaltjen Molendijk

1814: wed. Aaltjen Bos-Molendijk

1834: wed. Aaltjen Bos-Molendijk, en zoon Henricus Joannes Bos x Joanna Bleumink

1839: Henricus Joannes Bos x Joanna Bleumink

1872: zoon Gradus Bos

1889: Gradus Bos, en broer Theodorus Johannes Bos x Aaltje Wiemelink

1895: Theodorus Johannes Bos x Aaltje Wiemelink

1911: Hendrikus Johannes Aalbers x Theodora Gardina Gebbing

De Kamer (j):

< 1806: Evert Ringelenberg 1x Bernardina Dusar (l), 2x Willemina Klein Reesink Jansen

1816: wed. Willemina Ringelenberg-Klein Reesink

1822: wed. Willemina Ringelenberg-Klein Reesink 2x Garrit Jan Huijnink (of Gerrit Jan Huenink)

1839: wedr. Garrit Jan Huijnink 2x Maria Klein Bleumink

1870: zoon Jan en dochters Willemina Aleida en Gesina Huijnink

1899: zusters Willemina Aleida en Gesina Huijnink, en Johannes Arends

1918: Gerhardus Johannes Masselink x Everdina Maria Hurenkamp

Bijzonderheden omgeving

a) Peter Onstedynck (†Doesburg ca. 1496) was een zoon van Alyt Lutticke Luessynck (van Klein Leussink in Ruurlo), getrouwd met Griete Gertzdr ten Harler en vader van Wolter, Johan, Kunne en Alyt. Hij had een broer Willem (kloosterling) en 2 zusters (Henecken te Baak, en Jutte x Johan TJoyckinck in Varssel). Tot de nalatenschap van Peter behoorden 5 paarden, 2 ossen, 5 koeien, 7 vaarzen, 5 kalveren en 5 varkens (7).

Zoon Johan en zijn eerste vrouw Peterken (2x Henrica) waren de ouders van Peter, Garrit, Harmen en Aelken. Johan (overleden te Zutphen ca. 1515) had 2 bouwlieden op het Onstedinck, waarvan de een 5 paarden, 5 koeien, 2 veulens, 2 kalveren, 2 vaarzen en 3 varkens bezat, en de ander 5 paarden, 3 koeien, 3 kalveren en 3 varkens (7)

b) 1543: “Van Johan Oenstedinck, ter causen van een gevecht dat hy met Herman Oenstedinck zynen zwaeger gehadt heeft” (8)

c) Het echtpaar van Hasselholt-van Oldenneel had huize Onstein al in 1613 gebouwd (10)

d) Conrad Goswin van Westerholt bleef katholiek, broer Borchard Willem werd rond 1658 protestant (17)

e) Ernestus Judocus Rudolphus van Grotenhuis was een neefje van Maria Geertruijd Louisa van Grotenhuis, de eerste vrouw van vader Engelbertus Tiberius Haring van Harinxma thoe Heegh

f) Anna Maria Theresia Barbara van Dorth tot Medler was een zuster van de eerste bewoners van huize Wientjesvoort

g) Christine Maria Antonia Ferdinandine von Mengden was een achterkleindochter van E.J.R. van Grotenhuis x H.A.M.L. Haring vHtH. Broer Dagobert Frans von Mengden op huize Wientjesvoort huwde een andere achterkleindochter van dit paar, Paulina Elisabeth Clementina Carolina Bosch van Drakestein. De moeder van laatstgenoemde (Anna Louisa Clemence Maria vDtM) was een nichtje van de eerste bewoners van huize Wientjesvoort, Josephina, Judith en Theodoor vDtM, en van hun zuster, bovengenoemde Anna Maria Theresia Barbara vDtM. De families van Dorth tM, van Grotenhuis, Bosch vD, van der Heijden en von Mengden op de huizen Medler, Onstein, Suderas en Wientjesvoort waren zeer nauw verwant.

h) 1533: Gerryt Unstedynck ind Aelyt syn huysfroue hoeren beide naeden guede Unstedynck ind wonnen dair up, Hermen en Peter oer soenen (8)

i) Rond 1664 was het Onstein in pacht bij Harmen Noortwijck, die het onderverpacht zal hebben, want hij woonde op de Ockhorst, Ockhorstweg 8 (18)

j) In Juli 1707 werd Gerrit Janssen per 22-02-1708 de pacht van Groot Onstein opgezegd. Tevens werd de “paapse monnik op Onsteincks spijker” van overheidswege aangezegd om het spijker te verlaten. Blijkbaar gaf hij hieraan geen gehoor want in november 1707 werd hem door de eigenaar van Onstein d.m.v. een gerechtelijk bevel gelast om binnen 3x24 uur te vertrekken en om zich te onthouden van enigerlei samenzwering uit naam van de Roomse religie (9). Deze paapse monnik was vermoedelijk pastoor Dionysius Bierstraten, een zgn. wereldgeestelijke die kennelijk de boeren bleef bedienen, zeer tegen de wens van de heer van het Medler. Deze laatste zorgde ervoor dat zijn Franciscaner huiskapelaan tot officiele pastoor van de parochie werd benoemd (zie Klein Onstein, noot c) (17, 19)

k) Taxatie 1796: zijnde een huis waarin 2 woningen (12)

l) Bernardina Dusar was een zuster van pastoor Jacobus Dusar (zie Groot Kranenbarg-pastorie)

Bronnen

1) GA: Graven en hertogen Gelre, graven van Zutphen. Toeg.nr. 0001, inv.nrs. 3751, 4060, 4063, 4076 (transcr. Diederik Rijs)

2) Geïntegreerde Taalbank (gtb.inl.nl)

3) B.J. Hekket, 1982. Oostnederlandse Familienamen

4) GA: Staten van het Kwartier van Zutphen en hun Gedeputeerden. Toeg.nr. 0005, inv.nr. 398 (transcr. Ben Wullink)

5) ECAL: Gemeentebestuur van Vorden. Bouwvergunningen. Toeg.nr. 1529, inv.nrs. 5276, 5277, 5281, 5282

6) GA: Graven en hertogen Gelre, graven van Zutphen. Toeg.nr. 0001, inv.nr. 2488 (transcr. Rob Stokkers)

7) GA: Graven en hertogen van Gelre, graven van Zutphen. Toeg.nr. 0001, inv.nrs. 4626, 4927, 2496 (transcr. Albert Lettink)

8) GA: Gelderse Rekenkamer. Toeg.nr. 0012, inv.nrs. 1119, 1128, 1131, 3660 (transcr. Albert Lettink)

9) A. P. van Schilfgaarde, 1941. ‘Het Onstein.’ In: Bijdragen en Mededeelingen Gelre, deel 44

10) A. Tengbergen, 1973. De acht kastelen van Vorden

11) RAZ: Archief van het Scholtambt Zutphen (1462-1811). Toeg.nr. 0338, inv.nrs. 61, 62, 96, 101, 104, 105, 217, 226, 233, 234, 240, 241, 252 (transcr. Ben Wullink)

12) GA: Familie van Grotenhuis. Toeg.nr. 0462, inv.nr. 322, 325

13) GA: Digilegger (Kadaster)

14) RAZ: Plaatsingslijst van de archieven van notarissen met standplaats Zutphen (1811-1935). Toeg.nr. 0349, inv.nr. 78

15) ECAL: Notarissen in de gemeente Bronckhorst, 1812-1935. Standplaats Vorden. Toeg.nr. 3011, inv.nr. 200

16) J.S. van Veen. ‘Onstein te Vorden, 1919.’ Bijdragen en Mededeelingen Gelre, deel 22

17) Pater M. Reinders O.F.M., 1971. ‘De kerken van Kranenburg.’ In: Archief 1971

18) E.A.M. Claassen, 2016. Noortwijck. Een geslacht van landheren te Vorden, 1500-1800. Canon van de geparenteerde familie Ockhorst

19) Fr. David de Kok O.F.M., 1919. ‘De katholieken van Vorden en omgeving sedert de reformatie.’ In: Geldersche Bode

20) Collectie ‘Oud Vorden’ F100116, F100118, F100119

Bijzondere documenten

Opgesteld door

©2026 Gerda Rossel

Laatst bijgewerkt

28-09-2026

Overige bijzonderheden

Foto's

1: jaren ’60 (20)

2: (20)

3: (5)